Multicriteria-vergelijking
Bij complexe beleidskeuzes spelen meerdere overwegingen een rol die niet allemaal in geld zijn uit te drukken.
Introductie: de werkmethode Multicriteria-vergelijking
Hoe weeg je veiligheid tegen betaalbaarheid? Hoe vergelijk je alternatieven op rechtvaardigheid, toegankelijkheid en duurzaamheid? Traditionele kosten-batenanalyses schieten tekort wanneer belangrijke publieke belangen niet gemakkelijk te monetariseren zijn of verschillende conflicterende doelen bereikt moeten worden.
Multicriteria-vergelijking biedt een systematische methode om alternatieven te vergelijken op meerdere criteria tegelijk. Door alle relevante aspecten expliciet mee te nemen en stakeholders te betrekken bij het bepalen van hun relatieve belang, ontstaat een transparante en gedegen vergelijking. Dit helpt besluitvormers bij het maken van weloverwogen keuzes die recht doen aan de complexiteit van maatschappelijke vraagstukken.
Bij Stratelligence hebben wij deze methodiek verder ontwikkeld door innovatieve weging- en rankingtechnieken toe te passen. Onze aanpak betrekt meer relevante aspecten in de afweging dan gebruikelijk. Denk afhankelijk van het vraagstuk aan veiligheid, rechtvaardigheid, flexibiliteit en toegankelijkheid.
Niet alles wat telt, kan geteld worden - maar het kan wel systematisch inzichtelijk gemaakt worden
VOOR WIE?
Stratelligence werkt voor ministeries,
provincies, waterschappen, bedrijven en
maatschappelijke organisaties die
complexe klimaatadaptatie- en
verduurzamingsvraagstukken hebben.
Onze benadering
Multicriteria-vergelijking
Wij ondersteunen organisaties bij het systematisch vergelijken van alternatieven op meerdere criteria, waarbij we zorgen voor transparantie en stakeholder-betrokkenheid. Onze aanpak gaat verder dan traditionele analyses door publieke belangen expliciet mee te wegen.
Onze methodiek sluit aan bij vraagstukken zoals:
- Beleidskeuzes energietransitie: vergelijking van verschillende technologieën en leveringsketens op criteria zoals veiligheid, betaalbaarheid, duurzaamheid en rechtvaardigheid
- Infrastructuuralternatieven: beoordeling van vervoersopties, routekeuzes of technische varianten waarbij meerdere maatschappelijke belangen meespelen
- Subsidie- en investeringskeuzes: prioritering van projecten en programma’s op basis van meerdere beleidsdoelen
- Botsende publieke waarden en doelen: analyse en onderbouwing van beleidskeuzes waarbij publieke belangen conflicteren
- Ruimtelijke ontwikkeling: afweging tussen verschillende ontwikkelingsscenario’s rekening houdend met economische, sociale en ecologische aspecten
- Weegfactoren: opstellen van objectieve weegfactoren op basis van stakeholdervoorkeuren
Transparantie in afwegingen vergroot het vertrouwen in besluitvorming
Voorbeelden uit de praktijk
Onze doelgroepen omvatten ministeries, provincies, gemeenten, uitvoeringsorganisaties en private partijen die complexe meercriteriakeuzes moeten maken.
Stakeholders betrekken bij weging voorkomt discussie achteraf
Over Stratelligence
Stratelligence heeft de multicriteria-vergelijking verder ontwikkeld door innovatieve technieken toe te passen die recht doen aan de complexiteit van publieke besluitvorming. Onze aanpak onderscheidt zich door de systematische integratie van publieke belangen die traditioneel onderbelicht blijven in analyses. We combineren academisch gefundeerde methoden met praktische toepasbaarheid, waarbij we altijd zorgen voor transparantie en begrijpelijkheid voor besluitvormers. Ons doel is niet het leveren van de ene ‘juiste’ uitkomst, maar het creëren van inzicht in afwegingen en hun consequenties.
From complexity to clarity.
Veelgestelde vragen
Hoe bepaal je de weging van verschillende criteria?
Wij gebruiken gestructureerde stakeholder-consultaties waarbij deelnemers paarsgewijze vergelijkingen maken tussen criteria. Door middel van de Analytical Hierarchy Process (AHP) leiden we hieruit objectieve weegfactoren af die de voorkeuren van stakeholders weerspiegelen.
Is multicriteria-analyse niet te subjectief voor beleidsbeslissingen?
Integendeel: door subjectieve keuzes expliciet te maken, wordt de analyse juist objectiever en transparanter. Alle aannames worden helder benoemd en kunnen worden getoetst, in tegenstelling tot impliciete afwegingen in andere methoden.
Hoe ga je om met criteria die moeilijk meetbaar zijn?
Wij ontwikkelen voor elk criterium concrete indicatoren die het abstracte begrip operationaliseren. Voor ‘rechtvaardigheid’ kunnen we bijvoorbeeld kijken naar hoe voordelen en nadelen verdeeld zijn over verschillende regio’s en bevolkingsgroepen.
Kunnen stakeholders de resultaten manipuleren door strategisch te scoren?
Door paarsgewijze vergelijkingen en consistentietoetsen wordt strategisch gedrag ontmoedigd en opgespoord. Bovendien gebruiken we meerdere weging- en rankingtechnieken (zoals VIKOR) om robuuste uitkomsten te verkrijgen.
Hoe zorg je ervoor dat alle relevante criteria worden meegenomen?
Wij beginnen met de criteria die de opdrachtgever relevant vindt. Als uit een grondige analyse van beleidsdoelstellingen, literatuuronderzoek en onze ervaring blijkt dat aspecten ontbreken, stellen we voor deze toe te voegen.
Laten we uw complexe vraagstuk samen ontrafelen
Heeft u een strategische uitdaging waarbij onzekerheid of verschillende belangen een rol spelen? Of wilt u meer weten over onze methodieken?