Samenvatting
Dit rapport levert de feitenbasis voor beleidskeuzes van het ministerie van KGG over de verduurzaming van de industrie via waterstof. De huidige beleidsfocus op hernieuwbare waterstof via elektrolyse ontwikkelt zich moeizaam; de industrie verduurzaamt daardoor trager dan beoogd. Het onderzoek vergelijkt tien productietechnieken voor koolstofarme waterstof met behulp van een multicriteria-analyse (MCA) op de publieke belangen uit het Nationaal Plan Energiesysteem — aangevuld met het criterium Adaptief. De vergelijking is uitgevoerd voor twee scenario’s: grootschalige productie voor de vijf industrieclusters (50 kton/jaar) en decentrale productie voor de industrie buiten de clusters (10 kton/jaar), met zichtjaar 2035.
Inhoud
Het rapport behandelt:
- Vergeleken technieken: Elektrolyse met netstroom (referentie), elektrolyse met 100% hernieuwbare elektriciteit, vergassing van houtresten, vergassing van niet-recyclebaar afval (met CCS), vergisting van rioolslib, waterontleding (thermolyse), methaanontleding (pyrolyse), SMR zonder CCS, SMR met CCS en ATR met CCS.
- MCA-methodiek: Beoordeling op tien publieke belangen (Betaalbaar, Economisch krachtig, Betrouwbaar, Veilig, Duurzaam, Rechtvaardig, Toegankelijk, Ruimte, Milieu en Adaptief), met door de opdrachtgever aangeleverde weegfactoren; aangevuld met alternatieve wegingen en uitgebreide gevoeligheidsanalyses.
- Resultaten industrieclusters (scenario 1): Alle alternatieven scoren hoger dan de referentie. Afvalvergassing, methaanontleding, SMR+CCS en ATR+CCS behalen de hoogste totaalscores (elk 12–13 procentpunten boven de referentie). Elektrolyse met hernieuwbare elektriciteit scoort gemiddeld het hoogst over de drie sets weegfactoren en wordt mede om die reden ook tot de kansrijke technieken gerekend.
- Resultaten decentrale industrie (scenario 2): Methaanontleding behaalt de hoogste totaalscore (24 procentpunten boven de referentie), gevolgd door ATR+CCS. Elektrolyse met hernieuwbare elektriciteit en rioolslibvergisting volgen op de tweede positie gemiddeld over de wegingsvarianten.
- Beperkingen voor opschaling: Grondstofbeschikbaarheid (met name rioolslib en houtresten), concurrerend gebruik, TRL-rijpheid in 2035, en regelgeving (alternatieve technieken tellen niet mee voor de 60%-eis voor hernieuwbare waterstof).
- Beleidsaanbevelingen: Afstemming van ondersteuningsmaatregelen op de specifieke kenmerken per techniek; bewaking van de financiële aantrekkelijkheid van CCS ten opzichte van de ETS-prijs; gerichte inzet op verlaging van elektriciteits- en netwerkkosten voor elektrolyse, zodat deze techniek — de enige die hernieuwbare waterstof levert en daarmee aan de 60%-eis voldoet — sneller concurrerend wordt; bredere afweging van nevenproducten en systeemwaarde naast waterstofproductie alleen.
Download & gebruik
Dit onderzoek voor het ministerie van Klimaat en Groene Groei is uitgevoerd door Stratelligence, in samenwerking met Dwarsverband en met bijdragen van Ekinetix. Voor vragen over dit rapport of gerelateerd advies, neem contact op.
Gerelateerd
- Werkveld: Energietransitie en -infrastructuur
- Methodiek: Multicriteria-vergelijking
- Methodiek: Maatwerk & eigen methoden
- Gerelateerd project: Vergelijking waterstofdragers