De uitdaging
Steeds meer ondernemers op bedrijventerreinen willen verduurzamen: zonnepanelen op het dak, elektrisch wagenpark, uitbreiding van de productiecapaciteit. Maar netcongestie gooit roet in het eten. Een grotere netaansluiting aanvragen bleek voor de meeste bedrijven simpelweg niet mogelijk. De wachtrijen bij netbeheerders lopen op tot 2029 of later, terwijl de urgentie voor verduurzaming alleen maar toeneemt – ook door de opkomst van zero-emissiezone in steden.
Eerdere studies richtten zich vrijwel uitsluitend op individuele oplossingen. Rijkswaterstaat wilde weten of een gezamenlijke aanpak op bedrijventerreinniveau kansen biedt en vroeg Stratelligence dit in kaart te brengen.
De centrale vragen:
- Welke stappen zijn nodig om die opties te benutten?
- Wat is de (tijdgebonden) restcapaciteit voor bedrijven op bedrijventerreinen?
- Welke collectieve mitigatieopties zijn beschikbaar op bedrijventerreinniveau?
Onze aanpak
Stratelligence voerde een verkenning uit op basis van deskresearch, interviews en analyse van praktijkdata van koplopers. We richtten ons bewust op bedrijventerreinen die al verder waren met de ontwikkeling naar een Energiehub – omdat daar kwartierdata beschikbaar waren en concrete ervaring werd opgedaan.
De aanpak omvatte:
- Interviews: met parkmanagers, energiecoöperaties, netbeheerders, provincies en individuele ondernemers, waaronder De Mandemakers Groep.
- Conceptuele analyse: van piekrestcapaciteit en gemiddelde restcapaciteit, en hoe congestie op hogere netvlakken doorwerkt op bedrijventerreinniveau.
- Inventarisatie: van collectieve contractvormen (GTO, GCO, C-NFA, C-CBC) en collectieve assets (batterijen, zonneparken, slim laden, energiemanagement).
- Casestudies: van koplopers zoals SADC (Schiphol Trade Park), Hessenpoort (Zwolle), Tholen, Lage Weide en Havens Waalwijk, aangevuld met een beleidscase over de aanpak in Gelderland en Overijssel.
Het resultaat
De verkenning leverde een helder beeld op van wat er speelt, wat er mogelijk is en waar de knelpunten zitten.
Belangrijkste bevindingen:
- Bijna nergens is nog vrije piekrestcapaciteit beschikbaar. Wel is er gemiddeld restcapaciteit buiten de piekmomenten – die met collectieve oplossingen benut kan worden.
- Een groepscontract (GTO of GCO) is de sleutel voor collectieve benutting, maar het wettelijk kader ontbrak ten tijde van het onderzoek. Alleen officiële pilots konden experimenteren.
- Collectieve assets zoals batterijen, slim laden en vraagflexibiliteit bieden reëel potentieel, maar vereisen goede data, een gezamenlijke entiteit en onafhankelijke procesbegeleiding.
- De voorbereidende fasen kosten meer tijd dan verwacht: bedrijventerreinen doen er goed aan alvast te starten met verkenning en organisatievorming.
Aanbevelingen voor beleid:
- Integreer de aanpak voor Energiehubs met de laadinfrastructuuragenda om dubbel werk te voorkomen.
- Verbeter de beschikbaarheid van verbruiks- en infrastructuurdata voor bedrijventerreinen via gestandaardiseerde processen.
- Financier onafhankelijke begeleiding en haalbaarheidsonderzoek, onder meer via de stimuleringsregeling Energiehubs.
- Versnel de uitrol van het wettelijk kader voor groepscontracten en geef bedrijven tijdig duidelijkheid.
Gerelateerde expertise
- Download het rapport
- Werkveld: Energietransitie en -infrastructuur
- Vergelijkbaar project: Financiële implicaties AFIR