De uitdaging
Het Deltaprogramma Zoetwater (DPZW) werkt eraan dat Nederland weerbaar is tegen zoetwatertekort. Voor de derde fase (2028-2033) is een update van langetermijnstrategieën en ontwikkelpaden nodig.
De uitwerking hiervan is complex. Daarom koos het DPZW ervoor eerst te oefenen met nieuwe beleidsdoelen en kaders op basis van fase 2-informatie. De vraag was hoe ontwikkelpaden op te stellen voor vier (werk)doelen en vijf gebiedstypologieën, waarbij niet alle combinaties relevant of concretiseerbaar zijn.
Onze aanpak
Stratelligence werkte in nauwe samenwerking met Deltares en een begeleidingscommissie van experts en regionale vertegenwoordigers aan de uitwerking van drie deelvragen:
1. Noord-, Midden- en West-Nederland: Voorkomen van tekorten voor peilbeheer bij droogtegevoelige keringen, ter voorkoming van bodemdaling en onomkeerbare natuurschade
2. Hoge Zandgronden: Voorkomen van onomkeerbare natuurschade en drinkwatertekorten
3. Laag Nederland: Voorkomen van drinkwatertekorten bij afhankelijkheid van (verziltend) oppervlaktewater
Innovatieve werkwijze met bouwsteenkaartjes:
- Beschrijving van maatregelen
- Doelbereik per opgave
- Kosten en neveneffecten
- Houdbaarheid
Ontwikkelpaden vanuit verschillende perspectieven:
- Meest kosteneffectief
- Kortste doorlooptijd
- Volgens NOVI-voorkeursvolgorde
- Geen afwenteling
Belangrijk: argumentatie bij samenstelling pakket en timing van maatregelen.
Het resultaat
Een praktische procesaanpak die structuur biedt voor het opstellen van ontwikkelpaden onder complexe omstandigheden met meerdere doelen en gebieden.
Toegevoegde waarde van de methode:
- Bouwsteenkaartjes maken maatregelen vergelijkbaar en bespreekbaar
- Werken vanuit perspectieven helpt stakeholders gezamenlijk keuzes te maken
- Gestructureerde aanpak geeft inzicht in wat nog nodig is aan informatie
- Methodiek werd positief ontvangen en door stakeholders omarmd voor bredere toepassing
Vervolgtraject: De methodiek vormt de basis voor de daadwerkelijke uitwerking van ontwikkelpaden voor fase 3 van het Deltaprogramma Zoetwater. Door de pilot te doen is waardevolle ervaring opgedaan met de aanpak voordat deze op grotere schaal wordt toegepast.
Het project illustreert hoe Stratelligence complexe adaptieve planningsprocessen toegankelijk en werkbaar maakt voor brede groepen stakeholders.akter van deze heuristiek illustreert hoe Stratelligence nieuwe instrumenten ontwikkelt wanneer bestaande methoden tekortschieten voor complexe maatschappelijke vraagstukken.
Gerelateerde expertise
- Download het rapport
- Methodiek: Adaptief programmeren, Maatwerk & eigen methoden
- Werkveld: Klimaatadaptatie en verduurzaming
- Gerelateerd project: Handreiking adaptief deltamanagement
- Gerelateerd project: Weegfactoren zoetwatermaatregelen