De uitdaging
Het mobiliteitsbeleid verandert en Rijkswaterstaat voelt de verantwoordelijkheid bij te dragen aan grote transities: energie- en klimaattransitie, transitie naar leefomgevingskwaliteit, en transitie naar circulaire en deeleconomie.
Het probleem: duurzame oplossingen zijn nu vaak duurder dan traditionele alternatieven, terwijl leefbaarheidsbaten onvoldoende worden meegenomen in reguliere kosten-batenanalyses. Dit leidt tot suboptimale keuzes waarbij investeringen in duurzame oplossingen worden afgewezen omdat de afweging onterecht negatief uitvalt.
Onze aanpak
RWS vroeg Stratelligence om via een verkenning het mechanisme van maatschappelijke kosten-batenanalyse en effecten zichtbaar te maken voor een duurzaam mobiliteitssysteem.
Stap 1: Systematiek ontwikkelen
- Alle mogelijke effecten in beeld brengen
- Handelingsperspectief van RWS inventariseren rekening houdend met verschillende toekomstscenario’s
- Nauwe betrokkenheid van RWS-medewerkers via interviews en werksessies
Stap 2: Toepassing op twee cases
- Ontwikkeling van stedelijke ontwikkelingshubs & deelmobiliteit
- Ondertunneling van een snelweg in een stad
Het resultaat
De resultaten van een brede duurzame kosten-batenanalyse verschillen aanzienlijk van een reguliere benadering:
Substantiële nieuwe batenposten:
- Sociale mobiliteitseffecten (gezondheid, belevingswaarde)
- Waardestijging van vastgoed
- Vermeden investeringen in personenauto’s in de deeleconomie
Strategische inzichten: Om een toekomstbestendig en duurzaam mobiliteitssysteem te realiseren zijn organisatorische aanpassingen nodig en moet RWS actief samenwerking met andere (regionale) partijen zoeken.
Deze verkenning vormt input voor beleidskeuzes en het vormgeven van de onderzoeksagenda voor de afdeling duurzame mobiliteit van RWS.
Gerelateerde expertise
- Download het rapport
- Werkveld: Klimaatadaptatie en verduurzaming & Brede welvaart in besluitvorming
- Methodiek: Multicriteria-vergelijking